Lichtenberg

Korte toelichting Lichtenberger® Methode

In 1982 werd het Lichtenberger Institut opgericht door Gisela Rohmert en haar man Walter Rohmert (Professor in de Arbeidswetenschappen en Ergonomie). Zij begonnen te onderzoeken onder welke omstandigheden de klank van de stem het beste functioneert en hoe men tot deze omstandigheden komt.

Tijdens deze zoektocht ontdekten zij dat de stem -in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht- via wilskracht en motoriek nauwelijks te beïnvloeden is. Het strottenhoofd wordt voornamelijk aangestuurd via de parasympaticus (onderdeel van het vegetatieve zenuwstelsel), vanuit het deel van de hersenen van waaruit ook onze reflexen gecoördineerd worden. Aangezien het strottenhoofd een zeer belangrijk beschermingsmechanisme in zich bergt (namelijk het beschermen tegen verslikken en stikken), gaat de reflexmatige (vegetatieve) functie altijd boven de aangeleerde (motorische) functie. Spraak en zang zijn voorbeelden van zulke aangeleerde functies. Als we die proberen te verbeteren op de motorische wijze, bijvoorbeeld door ons hoofd, kaak, lippen of tong in een bepaalde positie te houden, dan werkt dat zolang er geen stress in het spel is. Echter, zodra een zanger of spreker in een stressvolle situatie komt, wordt het geleerde grotendeels overruled door het deel van onze hersenen wat over de reflexen gaat. Stress is immers een boodschap aan de hersenen dat er gevaar dreigt en brengt het strottenhoofd automatisch in de ‘beschermingsstand’. Deze beschermingsstand houdt in dat het strottenhoofd iets omhoog geduwd wordt. Als zanger ervaren we dat als druk op de stem. Wanneer het strottenhoofd, aangestuurd vanuit de parasympaticus, in een meer relaxte staat belandt, zakt het iets. Hierdoor kunnen de stembanden vrijer trillen en gaat de musculus vocalis binnenin de stembanden meetrillen. De stem klinkt vol en resonansrijk. Om het strottenhoofd ook onder stressvolle omstandigheden in deze vrijheid te kunnen laten functioneren, is een benadering via de rustbrengende parasympaticus noodzakelijk. Zo leert het strottenhoofd dat het beschermingsmechanisme niet in iedere stressvolle situatie ingezet hoeft te worden. De zanger zingt vrijer en voelt zich beter, de klank wordt draagkrachtiger en rijker.

Het Lichtenberger Institut onderzoekt al vele jaren de mogelijkheden om via deze ‘omweg’ de stem en onze hersenen te beïnvloeden en stimuleren. Zij ontdekten dat onze sensorische, fijnzinnige waarneming daarbij een zeer belangrijke rol speelt, evenals het waarnemen van zangerformanten. De zangerformanten zijn frequenties van 3000, 5000 en 8000 Herz die in ons gehoor extra versterkt worden en ons zenuwstelsel een geruststellende prikkel geven. Deze frequenties geven het strottenhoofd als het ware het sein ‘kust veilig’. Deze frequenties zijn te horen en waar te nemen als boventonen. Bewustwording van deze boventonen versterkt dit positieve signaal naar het strottenhoofd. De waarneming en bewustwording van deze frequenties en van de uitwerking van (onze eigen) klank op ons lichaam en ons zenuwstelsel is zodoende de sleutel tot een optimale stemklank. Deze waarneming is zeer fijnzinnig en verloopt niet via de motoriek (hiermee kunnen we alleen pijn, druk, temperatuur en aanraking waarnemen), maar via de sensoriek. Sensorisch zijn we in staat zeer gedifferentieerde en minimale ervaringen waar te nemen, niet alleen aan de oppervlakte van onze zintuigen, maar ook innerlijk (dit wordt dan ook wel innerlijke waarneming genoemd). Voorbeelden hiervan zijn: subtiel uitdijen van innerlijke ruimten, fijne vibraties, subtiele bewegingen en ritmen, weefseluitdijing, fijntastzin, etc.

Met deze fijnzinnige vorm van waarneming zijn de meeste mensen niet zo vertrouwd. Het vraagt om rust, veiligheid en openheid in lessituaties. En om jezelf toe te staan enigszins naar binnen te keren, waarbij een grote alertheid en opmerkzaamheid nodig is voor de kleinste veranderingen in de klank en het eigen lichaam. Stap voor stap worden oude patronen herkend en veranderd. De stem profiteert daar enorm van. Lichtenberg belooft dan ook geen snelle resultaten, maar wel duurzame en blijvende winst.